Bugünün Tarihi:
 
Sık Kullanılanlara Ekle

 UYKU BOZUKLUKLARI:

< ANASAYFA      

 

UYKU BOZUKLUKLARININ SINIFLANDIRMASI

 

İlk kez 1979 yılında uyku bozuklukları sınıflandırılmıştır. İlk sınıflamada 4 ana grupta ele alınan uyku bozuklukları 1991 yılında detaylı olarak incelenmiş ICSD (International Classification of Sleep Disorders) adıyla yayınlanmıştır. Son olarak 2005 yılında 2. versiyonu yayınlanan ve halen tüm dünyada büyük oranda kabul gören Uluslararası uyku bozuklukları sınıflandırması ICSD-2 (International Classification of Sleep Disorders version 2)’ye göre 85 hastalık listelenmiştir. Bu hastalıklar 8 kategoride ele alınmıştır; 

1-İnsomnialar

2-Uykuda Solunum Bozuklukları

3-Solunum bozukluğuna bağlı olmayan hipersomniler

4-Sirkadyen ritim uyku bozuklukları

5-Parasomniler

6-Uyku ile ilişkili hareket bozuklukları

7-İzole semptomlar, normal varyantları

8-Diğer uyku bozuklukları

 

1-İnsomnialar

Akut insomni

Psikofizyolojik  insomni

       Stres gibi faktörler devrede iken oluşur. Birkaç gün uykusuz geçince hasta artık uyku derdine düşer. Sonuç uykusuzluğun artması ve yerleşmesidir.

         Uyku hazırlıkları,hastanın yatağı ve yatak odası uyarı kaynağı olabilir. Böylece bu hastalar kendi odalarında uyuyamazken başka mekanlarda çok rahat uyuyor olabilirler (oturma odası,uyku laboratuarı)

Paradoksal insomni

Bu ilginç hastalıkta uykuyla ilgili objektif hiçbir bozukluk olmamasına karşılık uykusuzluktan şikayet vardır. Hastalar haftalar, aylar ve hatta yıllardır uyumadıklarını söyleyebilirler. Halbuki objektif uyku testinde her gece saatlerce uyumaktadırlar.Hastalara çalışmalar gösterilince testlerin yanlışlığını ileri sürerler , çünkü inançları varsa bile çok az uyudukları şeklindedir

İdyopatik insomni

      Bu durum kronik ve ciddi bir uyuyamama ve uykuyu devem ettirememe halidir,çocukluğun ilk haftalarına kadar izi takip edilebilir.Uyku latansı yani yatağa gidince uykuya dalma süresi çok uzun olabilir ve uyku uyanmalarla parçalanmıştır. Hastalığın gün içi uzantıları dikkatin azalması, enerji ve konsantrasyonun eksikliğidir

Mental bozukluklara bağlı insomni

Uyku hijyen yetersizliği

    -Düzensiz uyuma ve uyanma saatleri

    -Yatma saatinden hemen önce uyarıcı aktiviteler yapmak(TV seyretmek vs) yada  uyarıcı madde almak (alkol,kafein,sigara)

Çocukluk çağı davranışsal insomni

·        Uykuya başlangıç ile ilişkili tip

·        Limitli uyku tipi

·        Kombine tip

·        Unspesifik tip

Medikal bozukluğa  bağlı insomni   

   Örn: -Astım,KOAH

               -Kanser

               -Artrit

               -Mani&hipomani

               -Hipertiroidi

               -Menopoz

               -Gebelik

               -GERD

İlaç veya maddeye bağlı insomni

     -Alkol

     -Kafein

Bilinen psikolojik hastalığa bağlı olmayan  insomni (nonorganik insomnia=NOS)

Fizyolojik  insomnia (organik insomnia)

   -Raphe nükleusu,ant.hipotalamus,talamus lezyonları →Deneysel olarak

    - Vaskuler,travmatik,dejeneratif pons lezyonları

    -Prion enfeksiyonları

 

 

2-Uykuda Solunum Bozuklukları

 

Santral uyku apne sendromu

      Santral sinir sistemi disfonksiyonuna bağlı solunum gücünde azalma yada aralıklı yada siklik olarak solunum yokluğu

Primer santral uyku apne sendromu

Diğer santral uyku apne sendromu

·        Cheyne Stokes solunum paterni

·        Yüksek irtifa periodik solunum

·        Bunların dışındaki santral uyku apne

İlaca ve maddeye bağlı santral uyku apne

İlaca bağlı diğer uyku ile ilgili solunum bozuklukları

İnfant primer uyku apnesi

 

Obstruktif Uyku Apne Sendromu (OSAS)

Erişkinlerde

Çocuklarda

 

Uykuyla İilişkili Hipoventilasyon/ Hipoksemik Sendromlar

Uyku ilişkili obstruktif olmayan alveoler hipoventilasyon, idyopatik

Konjenital santral alveoler hipoventilasyon sendromu

Hastalıklara bağlı uyku ilişkili hipoventilasyon/ hipoksemi

·        Pulmoner parankimal veya vasküler patolojilere bağlı

·        Alt solunum yolu hastalıklarına bağlı

·        Nöromuskuler ya da göğüs duvarı hastalıklarına bağlı

 

Diğer Uykuyla İlişkili Solunum Bozuklukları

  

 3-Solunum bozukluğuna bağlı olmayan hipersomniler

 

Narkolepsi

Katapleksili narkolepsi

Gündüz yaşanan dayanılmaz uyku atakları, heyecanla ortaya çıkan kas tonusunda ani azalma,uyku paralizisi ve uykuya dalarken yada uyanırken görülen halüsinasyonlarla karakterizedir.

Katapleksisiz narkolepsi

Hastalıklara bağlı narkolepsi

Narkolepsi spesifik olmayan

 

Diğer hipersomniler

Tekrarlayan Hipersomniler

·        Kleine-Levin sendrom

Periyodik olarak ortaya çıkan hipersomni, mental bozukluklar ve hiperfaji, hiperseksüelite gibi davranış bozuklukları ile karakterize bir hastalıktır. Atak, ani olarak başlayıp, birkaç gün-birkaç hafta sürer ve ani olarak sonlanır. Ataklar arası dönemde hastada uyku bozukluğu görülmez, hasta fiziksel ve mental olarak sağlıklıdır

·        Mensturasyonla ilişkili hipersomni

Uzun uyku süreli idyopatik hipersomni

Kısa uyku süreli idyopatik hipersomni

Yetersiz Uyku Sendromundaki davranışlar

Hastalıklara bağlı hipersomni

İlaç ve maddelere bağlı hipersomni

Bilinen psikolojik hastalık olmayan hipersomni, Nonorganik hipersomni

Fizyolojik hastalıklara bağlı hipersomni, Organik hipersomni

 

  4-Sirkadyen ritim uyku bozuklukları

 

Primer sirkadien ritimli uyku bozuklukları

Delayed sleep phase type:

      İstenen uyuma ve uyanma zamanında gecikme olması.Genelde ergenlik çağında görülür

Advanced sleep phase type

       İstenen uyuma ve uyanma zamanından daha önce uyumak ve uyanmak.Yaşlılarda görülür

İrreguler sleep wake phase type

Düzensiz uyuma ve uyanma saatleri olması

Free running type

Hastalıklara bağlı sirkadien ritimli uyku bozuklukları

 

Davranış ile indüklenmiş  sirkadien ritimli uyku bozuklukları

Jet lag type

Shift work type

Delayed sleep phase type

Unspesifik

Diğer

İlaçlara bağlı sirkadien ritimli uyku bozuklukları

 

 5-Parasomniler

 

Arousal bozuklukları

Konfuzyonel

Uykuda yürüme

Uyku teroru

 

REM uykusu ile ilişkili parasomni

REM uyku davranış bozuklukları

·        Parasomnia overlap disorder

·        Status dissociatus

Tekrarlayan izole uyku paralizi

Kabus bozuklukları

 

Diğer parasomni

Uyku ilişkili disosiyatif bozukluk

Uyku ilişkili enürezis

Uyku ilişkili inleme

Exploding head sendrom

Uyku ilişkili halusinasyonlar

Uyku ilişkili yeme bozuklukları

Unspesifik parasomni

İlaca bağlı parasomni

Hastalığa bağlı parasomni

 

 6-Uyku ile ilişkili hareket bozuklukları

 

Huzursuz bacak sendromu

Periodik kol hareketleri uyku bozuklukları

Uyku ilişkili bacak krampları

Uyku ilişkili bruksizm (diş gıcırdatma)

Uyku ilişkili ritmik hareket bozuklukları

Unspesifik uyku ilişkili hareket bozuklukları

İlaca bağlı uyku ilişkili hareket bozuklukları

Hastalıklara bağlı uyku ilişkili hareket bozuklukları

 

 7-İzole semptomlar, normal varyantları

 

Uzun uyuyanlar

Kısa uyuyanlar

Horlama

Uykuda konuşma

Hipnik jerkler

Bebeklikte selim uyku miyoklonusu

Uyku esnasında hipnagojik ayak tremoru ve bacak kas aktivasyonu

Uyku başlangıcı myoklonusu

Excessive fragmentary

 

 8-Diğer uyku bozuklukları

 

Diğer psikolojik uyku bozuklukları

Psikolojik uyku bozuklukları, unspesifik

Psikolojik hastalıklara bağlı olmayan diğer uyku bozuklukları

Çevresel uyku bozuklukları

Psikolojik hastalıklara bağlı olmayan özelliksiz uyku bozuklukları

 

 SINFLAMADA YERİ NETLEŞMEYEN UYKU BOZUKLUKLARI

 Apendix A

 

Fatal Ailesel Uykusuzluk

Fibromiyalji

Uyku ilişkili epilepsi

Uyku ilişkili baş ağrıları

Uyku ilişkili gastroözofagial reflü

Uyku ilişkili koroner arter iskemisi

Uyku ilişkili kardiak aritmiler

Uyku ilişkili anormal yutkunma, choking ve laringospazm

 

Apendix B

Mood bozukluklurı

Anksiyete bozuklukları

Somatoform bozuklukları

Şizofreni ve diğer psikotik bozuklukları

Bebeklik, çocukluk ve adolesan dönemde ilk tanı konulan bozuklukları

Kişilik bozuklukları

 

Copyright: UykuBozuklugu.com 2005-2006 Tasarım: Dr.Rıza Eröksüz İçerik&Düzenleme: Prof.Dr.Mehmet Karadağ