Bugünün Tarihi:
 
Sık Kullanılanlara Ekle

 LİTERATÜR 027:

< ANASAYFA      

 

  

 

SOLUNUM FONKSİYONLARI VE UYKU APNE

Obstruktif Uyku Apne (OUA) ; Fizyopatolojisinin kompleks olmasına rağmen, ortak bir kanıyla, uyku esnasında supraglottik hava yolunda daralma veya komplet obstruksiyonla karakterlidir.

Bu anormalikler üst solunum yolunda yapısal ve fonksiyonel değişikliklerin sonucudur.Yapısal değişiklikler üst solunum yolunda daralma,fonksiyonel değişiklikler ise artan kollapsibiliteyi içermektedir.OUAS’lu hastalarda yapısal ve fonksiyonel değişiklikler arasında yakın bir ilişki mevcuttur.Yapısal değişiklikler fonksiyonel değişiklikleri,fonksiyonel değişiklikler de yapısal değişiklikleri etkileyebilmektedir. Üst solunum yolundaki obstruksiyon ve patolojik uykuya bağlı gelişen anormallikler daha önceki çalışmalarda saptanmış ve yayınlanmıştır.

OUAS hastalarında obstruksiyon seviyesi supraglottik havayoludur.Sonuç olarak OUAS’da üst solunum yolu anormalliği olabilir.Ancak supraglottik ve subglottik hava yolları arasında fizyolojik bir ayrım yoktur.Bazı refleksler her iki hava yolunu da etkilemektedir.Sigara ve obezite uyku apne ilişkili olan aynı zamanda solunum fonksiyonlarını da etkileyen parametrelerdir.

•     Birçok çalışmada solunum fonksiyonları ve uyku apne arasındaki ilişki araştırılmıştır

•     Sonuçlarda uyumsuzluk izlenmektedir

•   Örnek grubun büyüklüğü

•   Populasyonun cinsi (toplum,klinik)

•   Ölçüm materyalleri (PSG,SFT)

•   Eşlik eden predispozan faktörler (sigara,obezite,akciğer hast.)

•   Ölçüm teknikleri

 

YÖNTEM

•     Çalışma,1985-1999 yılları arasında St. Michael Hastanesi Uyku Kliniğinde OUAS düşünülen hastalarla yapılmıştır. Çalışmanın içeriğinde;

–    Sigara kullanımı, akciğer hastalığı sorgulanan anket

–    Tüm gece polisomnografi

–    Spirometri,Vücut pletismografisi,Difüzyon kapasitesi mevcuttu.

–    3611 à OUAS beklenen hasta çalışmaya alındı.

    (-102)     à  cihazların bozuk olması

                              hastanın ölçümü reddetmesi

                              hastanın koopere olamaması nedeniyle solunum fonksiyonları değerlendirilemedi.

•     3509 à Solunum fonksiyonları değerlendirilen hasta sayısı

    (-411)     à       Akciğer hastalığı anamnezi mevcuttu.Çalışma dışı bırakıldı.

                              Obstruktif akciğer hast.

                              Restriktif akciğer hast.

                              Vaskuler hast.(kor pulmonale,vaskulitler..)

                              Sarkoidoz,Larynx Ca,Bronş Ca,alveolitler

•            Kalan 3098 hasta ise sigara içme profillerine göre ayrıldı.

             1296   à  sigara kullanmamış

              931   à  sigarayı bırakmış (son 12 aydır kullanmıyor )

              641   à hala kullanmakta olan

              230  à puro/pipo kullanan

 

Bu gruplar içinden sigara kullanım öyküsü olanlar ekarte edildi ve 1296àsigara içmemiş

       akciğer hastalığı olmayan hasta çalışmaya alındı.

ÖLÇÜMLER

•     Hastalara tüm gece polisomnografi uygulandı.Genel tanım olarak;

       Apne: solunum çabasına rağmen hava akımının 10 sn.’den uzun süreli durması

       Hipoapne: hava akımının 10 snsüreyle %50 nin altına inmesive O2 saturasyonunda %4 azalma olması

       AHI: Apne + Hipoapne /saat olarak belirlendi.

 

•     Solunum Fonksiyonlarını değerlendirmek için testler yapıldı

1) Spirometri (FVC-maksimum ekspirasyondaki zorlu vital kapasite,FEV1-1.sn.’deki zorlu ekspirasyon volumu,FEV%50--max.ekspirasyondaki zorlu vital kapasitenin %50’sindeki akım hızı,FEV%75    max.ekspirasyondaki zorlu vital kapasitenin %75’deki akım hızı)
2) DLCO (total akciğer kapasitesi (TLC) helyum ile yapıldı.
3) Vücut pletismografisi(FRC- fonksiyonel reziduel volum, TLC, RV -reziduel volum)

•     Ölçülen ve beklenen değerler kaydedildi

 

ANALİZ

•     İstatistiksel analizde apne ağırlığına göre solunum fonksiyonları değerlendirildi

•     Apne ağırlığı AHI’ne göre belirlendi

       

             10 ?               à   non apneik

           10‹AHI ≤ 30   à   hafif apne

           30 ‹AHI ≤ 50  à  orta apne

            50 h              à  ağır apne

 

•       Multiple regresyon analizi (yaş-cins-boy) ile çıkan sonuçlar ANCOVA (kovaryans analizi) ile kilo ve BMI’e göre tekrar   değerlendirildi

 

SONUÇLAR

 

FEV1/FVC

RV/TLC             AHI’e etkileri saptandı. (p<0.05)Bu etki %1’den daha az bulundu.

DLCO                                         (multiple lineer regresyon analizi kullanılarak)

 

•     Kilo ve BMI değerlendirmeye dahil edilince bu oran %14-18’lere yükseldi (ANCOVA kovaryans analizi)

 

 

•     4 grup arasında  Vital kapasite ,FEV1, TLC,FRC,DLCO’da  belirgin farklılıklar saptandı.(Tablo3)

•     ANCOVA testi uygulandıktan sonra farklı saptanan tek değerà FRC

•     AHI’ne göre sınıflandırılan hastalarda pulmoner fonksiyonların değişik olması andropometrik değişikliklere bağlıdır

•     FRC’deki değişiminde nedeni kilo ve yaşa bağlıdır

•     Solunum fonksiyonları ve apne ağırlığı arasındaki ilişkiyi daha net görebilmek için non apneik ve ağır apneli iki grup ele alındı.BMI’e göre tek tek eşleştirildiler.(toplam 268 hasta,her grupta 134 hasta)Non apneik grubun   ort.AHI: 5,Ağır apneli  grupta   ort.AHI: 73,Her iki grupta BMI  ort.33.1 kg/m2.t test kullanılarak karşılaştırma yapıldığında hiçbir solunum testi parametresinde farklılık saptanmadı

 

TARTIŞMA

 

  Bu çalışmada bulunan asıl sonuç,akciğer hastalığı olmayan sigara içmeyen hastalarda solunum fonksiyonları ve uyku apne arasında ilişki yoktur.Bu ikili arasındaki ilişkiyi açıklamak için birçok çalışma yapılmıştır

 

•     Sonders ve ark. 13 uyku apneli hastanın 11’inde inspiratuvar ve/veya ekspiratuvar akım osilasyonunu gösteren ilk araştırmacılardır .

•     Hopanik ve ark. 35 uyku apneli hastanın 14’ünde ekstratorasik üst solunum yolu obstruksiyonu saptadılar.

•     Burdaki hasta grupları sayı olarak kısıtlıydı.Daha sonraki çalışmalarda çalışmaya alınan hasta sayısı daha yüksek tutuldu. Sigara kullanımı gözardı edilmedi. Akım volum eğrileri düşük sensitivite,düşük pozitif ve negatif prediktif değerleri nedeniyle pek kullanışlı değildi

•     Bu çalışmada asıl hedef alt solunum yollarına ait fonksiyon parametreleriydi

•     Yine Zerah- Lancner ve ark. 170 hastalık çalışmalarında OSAS ağırlığı ile FEV1/FVC, V50 (FVC’nin %50sindeki max. akım hızı) ,V25 değerlerinde ciddi azalma saptamışlardır (BMI≥ 35 çalışmadan çıkarılmış ve sigara kullanım öyküsü sorgulanmamıştı)

•     Gold ve ark. 35 apneik hastayla uygun demografik özellikli 17 non apneik kontrol grubuyla çalışmışlar,FEV1/FVC değerlerinin her iki grup arasında farklı olmadığını saptamışlar

•       Stauffer ve ark. , FEV1/FVC ve FEF%25-75’ de 15 apneik ve 10 non apneik kontrol grupları arasında fark saptamamışlar

•       Miguel ve ark. Overlap Sendromu’nda spirometri ve OUAS arasında ilişki olabileceğini göstermişlerdir.      Bu çalışmada CPAP ile OUAS tedavisinin 6. ayında FEV1 değerlerinde belirgin düzelme saptamışlardır (mevcut KOAH tedavisi devam ederken)

•     Bu çalışmada non apneik grupta FRC değerleri apneiklere göre daha yüksek bulunmuştur

•     Kovaryans çalışmasıyla (kiloya göre tekrar değerlendirilince) bu sonuç değişmemektedir

•     Gruplar kiloya göre tek tek eşleştirildiğinde FRC’nin farklı olmadığı saptanmıştır.

•     Hipotez olarak apneik hastalarda DLCO nun nonapneiklere göre yüksek olduğu kabul edilebilir.Apneik hastalarda,geceleri,intrapulmoner kan akımının  artması sonucu, intratorasik basınç artar.Bu da difüzyon kapasitesinde artmaya neden olur.Apneikler non apneiklere göre obez olmaktadır.DLCO’nun obezite ile ilişkisi mevcuttur.

•     Collard ve ark. DLCO ile uyku apne arasında ilişki saptamamışlar.Apne ağırlığı ile olabilecek bir ilişkinin nedeninin obeziteye bağlı olduğunu düşünmüşler.

•     Nasal CPAP tedavisi uygulanan OUA’lı hastalarda FEV1’in prognoza etkisi olduğu gösterilmiştir(ancak zayıf etki)

  

   Yaş

   Sigara kullanımı          OUA’de mortalite

   Kalp hast.öyküsü      için daha önemli göstergesidir.

 

 

   Sigara içmeyen ve uyku apne varlığı düşünülen hastalarda solunum fonksiyonlarının ölçülmesi yararlı mıdır? DEĞİLDİR

 

ÖZETLE;Minor istatistiksel belirteçlere rağmen regresyon ve kovaryans analizleri sonuçlarına göre ,sigara içmeyen ve akciğer hastalığı öyküsü olmayan hastalarda uyku apne ve solunum fonksiyon ölçüm değerleri arasında anlamlı ilişki yoktur

 

    

 

Kaynak: Sleep and Breathing Volume 7, Number 4 / October, 2003   

Orijinal Makale: Pulmonary Function and Sleep Apnea

Çeviri: Dr.Başak BURGAZLIOĞLU

Moderatör: Prof. Dr. Mehmet Karadağ

 

 

 

  

   

 

Copyright: UykuBozuklugu.com 2005-2006 Tasarım: Dr.Rıza Eröksüz İçerik&Düzenleme: Prof.Dr.Mehmet Karadağ