Bugünün Tarihi:
 
Sık Kullanılanlara Ekle

 LİTERATÜR 008:

< ANASAYFA      

                                                                                                       

 

HORLAMA VE UYKU APNESİ

(UYKUDA NEFES KESİLMESİ)

HASTALIĞI

 

                Prof. Dr. Levent ERİŞEN

 

 

1) Horlama nedir?

Horlama; uyku sırasında nefes alıp verirken, küçük dil ve yumuşak damakla birlikte boğaz ve çevresindeki yumuşak dokuların titreşimi ile ortaya çıkan anormal sestir.

 

2) Horlama bir hastalık mıdır?

Bu sorunun cevabı hem EVET, hem HAYIR’dır.

 

Aslında hepimiz, en azından toplumun büyük bir bölümü ara sıra horlar. Bu oran yaş ve kilo ile artar. Özellikle çok yorgun olduğumuzda, alkolü fazla kaçırdığımızda, uyku ilacı, kas gevşetici ve alerji ilaçları gibi derin uykuya neden olan ilaçları aldığımızda hepimiz horlayabiliriz. Bu tür horlamalar hastalık olarak kabul edilmemelidir. Yine sadece sırtüstü yattığımızda, yani pozisyonla ara sıra ortaya çıkan horlamalar da bu gruba girmektedir.

Ancak burada belirttiğim faktörlerden bağımsız olarak, her gece ve her türlü pozisyonda ortaya çıkan ve özellikle kişinin yatak arkadaşı tarafından “rahatsız edici” olarak tanımlanan horlamalar ise anormal, yani hastalık olarak kabul edilmelidir. Tıpta bu tür horlamalar “BASİT HORLAMA HASTALIĞI” olarak adlandırılır. 

Hastalık olarak kabul edilen bazı horlamalar basit olarak adlandırıldığına göre bir de bunun ciddi türü olması gerekir. Zaten horlamanın özellikle vurgulanmak istenilen boyutu da budur. Ön planda devamlı horlama ile karşımıza çıkan bir diğer hastalık ise “UYKU APNESİ, yani UYKUDA NEFES KESİLMESİ HASTALIĞI”dır. Bu basit horlamadan tamamen farklı ve son derece ciddi bir hastalıktır. Bu hastalıkta da temel sorun horlama olmasına rağmen, diğer belirgin şikayetler hastanın yatak arkadaşı tarafından saptanan uyku sırasında nefes kesilmeleri, uykudan yorgun uyanma ve gün içi yoğun uyuklamadır.

 3) Neden uykuda nefes kesilmesi, yani uyku apnesi hastalığı bu kadar ciddi bir hastalıktır?

Çünkü uykuda nefes kesilmesi demek, o süre için vücudun oksijensiz kalması ve buna bağlı olarak birçok anormal reaksiyonların gelişmesi demektir. Bu anormal reaksiyonlar zaman içinde yüksek tansiyona, kalp spazmına (infarktüse) ve ciddi akciğer hastalıklarına neden olabilir.

 

Ayrıca uykuda nefes kesilmesi ile devamlı mücadele içinde olan hastanın uyku kalitesi bozulur ve hastalar uykularından dinlenmiş olarak değil, dayak yemiş gibi yorgun kalkarlar. Bunun uzantısı olarak bu kişiler gün içinde yoğun uyuklama ataklarına yakalanırlar ve her fırsatta kısa kestirmeler yaparlar. Bu, özellikle uzun yol sürücüleri ve güvenlik görevlileri gibi görev boyunca devamlı aşırı dikkat isteyen bazı mesleklerde çok önem kazanır.  

İşte bu nedenlerden dolayı uyku apnesi son derece ciddi bir hastalıktır ve mutlaka tedavi edilmelidir.

 4) Horlama ve uyku apnesine neden olan bozukluklar nelerdir?

Basit horlamada hemen daima, uyku apnesinde ise çoğu  zaman hastalığa neden olan bozukluk, burun ucu veya dudaklardan ses tellerine kadar olan solunum yolu boşluklarında görülür. Dolayısıyla bu hastalar mutlaka kulak burun boğaz uzmanı tarafından da muayene edilmelidirler. Ancak bu tür hastalıklar sadece kulak burun boğaz alanını değil, aynı zamanda göğüs hastalıkları, nöroloji, diş hekimleri, dahiliye gibi tıbbın diğer birçok branşını da ilgilendirmektedir. Bu nedenle bu hastalar, bu konuya özel ilgi duyan ve bu konuda özel eğitim almış olan ilgili branşlardan gelen bir ekip tarafından değerlendirilmeli ve tedavi edilmelidir.

 5) Bu hastalıkların teşhisi nasıl konur?

Bu şikayetleri olan hastalarda her şeyden önce, sorunun basit horlama hastalığı mı, yoksa uyku apnesi hastalığı mı olduğunun saptanması gereklidir. Bu amaçla; hastanın ve yatak arkadaşının şikayetleri ayrıntılı dinlendikten, tam bir kulak burun boğaz muayenesi ve endoskopisi yapıldıktan sonra, hastaya “POLİSOMNOGRAFİ” denilen uyku testi uygulanmalı-dır. Bozukluğa neden olan bölgenin saptanması için bazen endoskopiye ek olarak röntgen tetkiklerine de ihtiyaç duyulabilir.

6) Horlama ve uykuda nefes kesilmesi hastalığının tedavisi var mıdır, varsa nelerdir?

Toplumda bu konudaki, yaygın yanlış inanışın aksine, bu hastalıkların tedavisi mümkündür.Hastalığın türü ne olursa olsun, bu hastaların diğer tedavi seçenekleri ile birlikte mutlaka yaşam tarzlarını değiştirecek düzenlemelere ihtiyaçları vardır. Bunların başında; aşırı kilolardan kaçınmak, mümkün olduğunca pasif durağan bir yaşam tarzı yerine aktif-sportif bir tarzı benimsemek, alkol ve uyku ilacı gibi bazı ilaçlardan sakınmak, uyku pozisyonunu düzenleyecek önlemleri almak ve birlikte var olan diğer hastalıkları tedavi ettirmek, gelmektedir. Tabii bunlar söylenmesi kolay ancak gerçekleştirilmesi zor uygulamalardır. Bu nedenle hastanın ve eşinin tedavi konusundaki iradesi tedavinin başarısı için çok önemlidir.

 

Basit horlamanın tedavisi isteğe bağlıdır. Yani hasta, daha doğrusu yatak arkadaşı çözüm arıyorsa, çözüm mevcuttur ve tedavi genellikle cerrahidir. Çoğu zaman burun, yumuşak damak, küçük dil veya bademcik yöresine yapılacak tek bir ameliyat ile başarılı sonuç almak mümkündür.

 

Oysa uykuda nefes kesilmesi hastalığının tedavisi tıbben zorunludur ve her zaman basit horlama tedavisi gibi kolay olmayabilir. Bazen birçok cerrahi işlemin aynı anda veya aşamalı olarak farklı zamanlarda uygulanması gerekebileceği gibi, uyurken maske takılması ve ağız içine bazı protezlerin yerleştirilmesi gibi cerrahi dışı yöntemler de sıklıkla uygulanabilir.

 

HORLAMA VE/VEYA OSAS CERRAHİ TEDAVİSİ

 

1.    İskelet sistemine yönelik girişimler

·        Septum cerrahisi

·        Mandibular ve/veya maksiller ilerletme

·        Hyoid süspansiyonu

·        Mandibuler osteotomi ve genioglossus kası ilerletmesi

 

2.    Yumuşak dokuya yönelik girişimler

·        Burun içine yönelik

·        Konka girişimleri

·        Parsiyel rezeksiyon

·        Submükoz rezeksiyon

·        Radyofrekans ile doku ablasyonu

·        Koterizasyon

·        Mikrodebrider ile rezeksiyon

·        Rinosinüzit ve polip ameliyatları

·        Burun valvi ameliyatları

·        Uvula ve yumuşak damağa yönelik

·        Uvulopalatoplasti

·        Tonsillektomi

·        Lazer yardımlı uvulopalatoplasti

·        Koter yardımlı uvulopalatoplasti

·        Radyofrekans ile doku ablasyonu

·        Pillar girşimi

·        Skleroterapi

·        Dilköküne yönelik

·        Radyofrekans ile doku ablasyonu

·        Lingualplasti

·        Lazerle orta hat glossektomi

·        Repose, dilkökü germe ameliyatı

 

 

 

Copyright: UykuBozuklugu.com 2005-2006 Tasarım: Dr.Rıza Eröksüz İçerik&Düzenleme: Prof.Dr.Mehmet Karadağ