DERS NOTLARI
ANA SAYFA    

 

                 TANI YÖNTEMLERİ

                                                            Prof. Dr. Mehmet KARADAĞ

      Uyku Apne Sendromunun kesin tanısı için altın standart polisomniografi ile uyku evrelerinin ve çeşitli fizyolojik parametrelerin ayrıntılı olarak incelenmesi gerekir. Kesin tanı koydurmasalarda yardımcı diğer tanı yöntemleri de kullanılmalıdır.

 1) Klinik Tanı;

Semptomlar; Kardinal Belirtiler: horlama, tanıklı apne, gündüz aşırı uyku hali

      Kronik uykusuzluk olması halinde tabloya şu belirtiler de eklenebilir; Yorgunluk, sinirlilik, arkadaşlarına ve ailesine karşı kırıcı davranışlarının artması, fiziksel ve ruhsal performansta azalma, hafıza ve konsantrasyon bozuklukları, baş ağrıları, gözlerde yanma ve bulantı hissi.

Risk faktörleri;

İlişkili hastalıklar; bazı hastalıklarda OSAS esa nedendir. Bazılarında ise ilişkili hastalığın bir bulgusudur ( Hipotiroidi, akromegali, KKY, vs)

Fizik muayene; olgunun multidisipliner bir yaklaşımla göğüs hastalıkları, KBB, nöroloji, psikiyatri, ve diş hekimliği uzmanlarından oluşan geniş bir hekim grubu tarafından değerlendirilmesi gerekir.

Boyun çevrelerinin kalınlığı önemlidir. Erkeklerde 43 cm, hanımlarda 38 cm'nin üstü anlamlı kabul edilir.

       Orofaringeal orifis dar olarak izlenir, orofarengeal katlantılar artmıştır. Yumuşak damak büyük ve gevşek görünümdedir. Tonsiller hipertrofik, uvula büyük sarkmış ve ödemlidir.

n

2) Radyolojik Tanı; üst solunum yollarının durumunun tespitinde önemlidir.

Sefalometri; anotomiye ait anormallikler saptanabilir.

Bilgisayarlı tomografi ile üst solunum yolu boyutları, kesitsel alanı, komşu dokular hakkında ayrıntılı bilgiler sağlar.

Manyetik rezonans; Üst solunum yollarının yumuşak dokuları, yumuşak damak ve periepiglotik alandaki yağ birikimi hakkında bilgi sahibi olunmaktadır.

Floroskopi; uyanıkken ve uykuda üst solunum yolunun dinamik incelenmesini sağlayan bir görüntüleme yöntemidir.

Akustik refleksiyon; üst solunum yollrına gönderilen ses dalgalarının yansıması esasına dayanan ve üst solunum yolu alanının hesaplanmasına imkan sağlayan noninvaziv bir tekniktir.

 

3) Endoskopik Tanı;Nasofarengolarengoskopi ile hava yolu değişiklikleri ve kollaps seviyesi, kollapsın derecesi saptanır. Uygulanacak cerrahi tedavi için de yol göstericidir.

4) Polisomnografi; OSAS tanısında “altın standart” tanı yöntemidir.

OSAS tanısı için polisomnografide kullanılması gereken standart parametreler:

    Elektroensefalografi ( EEG )

    Elektrookülografi ( EOG )

    Elektromyografi ( EMG-submentalis )

    Oro-nasal hava akımı ( Flow-meter )

    Torako-abdominal hareketler

    Oksijen satürasyonu

    Elektrokardiyografi ( EKG )

    Elektromyografi ( EMG-tibialis )

    Vücut pozisyonu

    Trakeal mikrofon

 

OSAS’da karakteristik polisomniografi bulguları;

Yüzeyel uykuda (NREM evre 1,2) artma, derin uyku (NREM evre 3,4) ve REM periyodunda azalma,

Sık tekrarlayan apneler ve hipopneler,

Sık tekrarlayan oksijen desatürasyonu epizodları izlenir,

REM uykusu apnelerin sıklığını, süresini, oksijen satürasyonunun derecesini ve süresini arttırır,

Apne sırasında paradoksal göğüs ve karın haraketleri görülmesi tipiktir,

Apne sırasında kalp hızı genellikle yavaşlar ve postapneik dönemde hızlanır, aritmiler görülebilir,

Solunum sesi kaydında sık tekrarlayan apne epizodları ile kesilen düzensiz, gürültülü horlama duyulur.

 

OSAS Sınıflaması; Polisomniografi sonucu tesbit edilen AHI ile hastalık derecesi belirlenir:

         AHİ                   OSAS Derecesi

         5<                     Normal

         5-15                  Hafif

        16-30                 Orta

         >30                   Ağır

             

5) Yardımcı Tanı Yöntemleri

Kan tetkikleri(Rutin, Biyokimya,vb) OSAS’a neden olabilecek hastalıkları (hipotiroidi, akromegali, obasite nedenlerivs. Ve komplikasyonları belirlemede yardımcıdır. Bu amaçla tiroid, hipotalamus ve hipofiz hormonları araştırılabilir.

İdrar tetkikleri

Akciğer grafisi; KOAH, interstisyel akciğer hastalığı, kor pulmonale gibi eşlik eden akciğer hastalıkları ve komplikasyonlarının saptanmasında faydalıdır.

Solunum fonksiyon testleri; öellikle FEF50/FIF50 oranının > 1 olması ve akım volüm eğrisinde testere dişi paternidir.

Arteriyel kan gazı; gündüz genellikle normal AKG değerlerine sahiptirler. Bu nedenle uyanıkken kronik hiperkapnisi olan OSAS’lı bir olguda mutlaka KOAH veya nöromüsküler yetmezlik gibi alveolar hipoventilasyona neden olan bir hastalık birlikteliği düşünülmelidir.

Arteriyel kan basıncı (TA); vakaların % 30-50’sinde sistemik HT saptanır.

EKG

EKO’da sağ kalp yetmeliği bulguları veya ölçülebilirse pulmoner HT saptanan bir olguda mevcut tablo bulşguları açıklamıyorsa, hasta muhtemel bir OSAS birlikteliği açısından değerlendirilmelidir.

Gündüz aşırı uyku halinin değerlendirilmesi; en çok kullanılan yöntem “Epworth uykululuk skalası”dır. Bu durumun objektif olarak ortaya konmasını ve derecesini tesbit etmeye yarayan en değerli tanı yöntemi ise Multipl uyku latansı testidir; Uyanıklığın korunması testi, pupillometri vb. testler de kullanılmaktadır.

 

 


 

.SAĞLIKLI UYKU
UYKUDA SOLUNUM BOZUKLUKLARI
UYKU BOZUKLUKLARI
UYKU LABORATUVARI
BASINDA UYKU
LİNKLER.